Genel — Hizmet ihracatı destekleri nedir?
10962 Sayılı Karar nedir?
10962 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye'den yurt dışına hizmet ihraç eden şirketlerin desteklenmesini düzenleyen mevzuattır. Bilişim, sağlık turizmi, eğitim, fintech, lojistik, danışmanlık, teknik müşavirlik, uygunluk değerlendirme, dijital aracılık ve kültürel-kreatif endüstriler gibi sektörlerde faaliyet gösteren şirketler; reklam ve pazarlamadan yurt dışı birim kirasına, istihdamdan belgelendirmeye kadar 24 farklı destek kaleminden yararlanabilir.
Hizmet ihracatı ne demektir? Ürün satmıyorum, yine de yararlanabilir miyim?
Hizmet ihracatı, yurt dışındaki müşterilere hizmet satarak döviz geliri elde etmektir. Fiziksel ürün ihracatı şart değildir. Yurt dışına yazılım satan bir bilişim şirketi, yabancı hasta kabul eden bir hastane, uluslararası öğrenci alan bir üniversite veya yurt dışı projeler yürüten bir mühendislik firması — hepsi hizmet ihracatçısıdır ve destek kapsamındadır.
Destekler hibe mi, kredi mi? Geri ödeme var mı?
Destekler geri ödemesiz hibe niteliğindedir. Onaylanan harcamalarınızın belirli bir oranı (genellikle %50, hedef ülkelerde %70'e kadar) devlet tarafından karşılanır ve geri ödenmez.
Destek oranları nedir? "Hedef ülke" avantajı ne anlama gelir?
Çoğu destekte temel oran %50'dir. Harcama, Ticaret Bakanlığı'nın Hedef Ülkeler Listesi'nde (EK-53) yer alan bir ülkede gerçekleştirilmişse oran +20 puan artarak %70'e çıkar. Teknik Müşavirlik Proje Desteği'nde bu oran %10'dan %30'a yükselir.
Kaç yıl boyunca desteklerden yararlanabilirim?
Destek türüne göre değişir. Birçok destek (reklam-pazarlama, birim, istihdam, yazılım lisansı vb.) 5 yıl süreyle sağlanır; 5 yıllık süre, ilk destek ödemesine konu edilen en eski tarihli ödeme belgesiyle başlar. Belgelendirme, komplikasyon sigortası, uluslararası sıralama gibi bazı destekler ise süre sınırı olmadan devam eder.
Başvuruları hangi kurum inceliyor?
Hizmet ihracatı desteklerinde incelemeci kuruluş Hizmet İhracatçıları Birliği'dir (HİB). Başvurular, bildirimler ve görüş talepleri bu kuruma yapılır; nihai değerlendirme Ticaret Bakanlığı mevzuatı çerçevesinde yürütülür.
Uygunluk — Kimler yararlanabilir?
Şirketim hangi desteklere uygun, nasıl öğrenebilirim?
En hızlı yol ücretsiz uygunluk analizidir. Sektörünüz, yurt dışı geliriniz ve hedef pazarlarınız hakkındaki birkaç soruyu yanıtladığınızda, hangi desteklere uygun olabileceğinize dair bir ön değerlendirme alırsınız.
%51 gelir şartı nedir, kimler için geçerlidir?
Dijital aracılık, danışmanlık, teknik müşavirlik, uygunluk değerlendirme ve kültürel-kreatif endüstriler sektörlerinde kapsama alınmak için, şirketin son iki takvim yılı gelirleri ortalamasının en az %51'inin ilgili sektör hizmetlerinden elde edilmiş olması gerekir. Bu şart, Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu (EK-Ç) ile belgelenir. Bilişim, sağlık turizmi ve eğitim gibi diğer sektörlerde bu şart aranmaz.
Şirketim yeni kuruldu ve henüz yurt dışı gelirim yok. Başvurabilir miyim?
Sektöre göre değişir. Bazı sektörlerde kapsama alım için geçmiş gelir şartı (%51 kuralı) aranırken, bilişim gibi sektörlerde henüz ihracata başlamamış şirketler de kapsama alınıp uluslararasılaşma yolculuğuna desteklerle başlayabilir.
Yurt dışında şirketim var. Onun harcamaları da desteklenir mi?
Türkiye'deki yararlanıcı ile yurt dışındaki şirket arasında Genel Müdürlükçe onaylanmış bir "organik bağ" varsa, birim ve istihdam gibi bazı desteklerde yurt dışı şirket üzerinden yararlanmak mümkündür. Ödeme her durumda Türkiye'deki yararlanıcı şirkete yapılır.
Daha önce KOSGEB veya TÜBİTAK desteği aldım. Bu destekleri de alabilir miyim?
Evet. 10962 sayılı Karar kapsamındaki hizmet ihracatı destekleri, KOSGEB ve TÜBİTAK gibi diğer kurumların programlarından ayrı bir mevzuata tabidir. Ancak aynı harcama kalemi için birden fazla kamu kaynağından mükerrer destek alınamaz.
Destekler ve limitler
En yüksek limitli destekler hangileri?
Öne çıkan üst limitler: Dijital Ürün Tanıtım Desteği yıllık 50 milyon TL (ürün başına 15 milyon TL), Teknik Müşavirlik Proje Desteği yıllık 50 milyon TL (proje başına 25 milyon TL), Reklam-Tanıtım-Pazarlama Desteği ve Uluslararası Sağlık Turisti Ulaşım Desteği yıllık 25'er milyon TL, Platform Komisyon Desteği yıllık 20 milyon TL'dir.
Google Ads ve Meta reklamlarım destekleniyor mu?
Evet. Yurt dışına yönelik dijital reklam harcamaları (Google Ads, Meta Ads), tanıtım filmleri, yabancı basında ilanlar ve sponsorluklar Reklam, Tanıtım ve Pazarlama Desteği kapsamındadır. Yıllık üst limit 25 milyon TL, oran %50 (hedef ülkelerde %70), süre 5 yıldır.
Yurt dışında ofis açtım. Kira giderlerim karşılanır mı?
Evet. Birim Desteği kapsamında yurt dışı birimlerinizin (ofis, mağaza, depo vb.) giderleri birim başına yıllık 6 milyon TL'ye kadar, %50 (hedef ülkelerde %70) oranında desteklenir. Ülke başına en fazla 25 birim ve ülke başına 5 yıl süre uygulanır.
Yurt dışında veya yurt içinde personel istihdamı destekleniyor mu?
Evet, İş Gücü Geliştirme Destekleri kapsamında: yurt dışı istihdamda kişi başı aylık 250 bin TL'ye, yurt içi istihdamda kişi başı aylık 90 bin TL'ye, üniversitelerin yabancı akademisyen istihdamında kişi başı aylık 350 bin TL'ye kadar, her birinde en fazla 5 kişi için %50 oranında destek sağlanır.
Fuar ve etkinlik katılımları destek kapsamında mı?
Evet. Yurt dışı etkinliklerde etkinlik başına 1,5 milyon TL (prestijli etkinliklerde 3 milyon TL), yurt içi uluslararası etkinliklerde 600 bin TL (prestijli etkinliklerde 1,2 milyon TL) üst limitle %50 oranında destek sağlanır. Yurt dışı etkinliklerde hedef ülke avantajıyla oran %70'e çıkar.
Hangi desteklerde ön onay zorunlu?
İki destekte ön onay kritiktir: Rapor Desteği'nde rapor satın alınmadan önce ön onay zorunludur; Teknik Müşavirlik Proje Desteği'nde sözleşme imzalanmadan en az 5 iş günü önce ön onay başvurusu yapılmalıdır. Reklam-pazarlama desteğinde bazı faaliyet türleri için, etkinlik desteklerinde ise işbirliği kuruluşları için ön onay gerekir. Ön onay alınmadan yapılan harcamalar destek dışı kalabilir — sürecin en riskli aşaması budur.
Harcamayı yaptıktan sonra ne kadar sürede başvurmalıyım?
Destek türüne göre başvuru süreleri farklılık gösterir; bazı desteklerde özel kayıt süreleri de vardır (örneğin sağlık turisti ulaşım desteğinde 7 gün içinde kayıt şartı). Hak kaybı yaşamamak için harcama planınızı başvuru takvimiyle birlikte kurgulamak gerekir.
Başvuru süreci ve belgeler
Başvuru süreci nasıl işliyor?
Genel akış şöyledir: (1) şirketin destek kapsamına alınması, (2) gerekiyorsa ön onay başvurusu, (3) faaliyetin gerçekleştirilmesi ve harcamanın belgelenmesi, (4) destek ödeme başvurusunun ilgili EK formlarıyla yapılması, (5) inceleme ve eksik tamamlama, (6) destek tutarının şirket hesabına ödenmesi.
Hangi belgeler her başvuruda isteniyor?
Ortak belgeler: Taahhütname (EK-A) ve Beyanname (EK-B) ilk başvuruda bir kez; Yararlanıcı Bilgi Formu (EK-YBF) her başvuruda; Finansal Bilgi Formu (EK-5) izleme yılında sunulur. Bazı desteklerde ilk başvuruda Ticaret Sicili Gazetesi ve İmza Sirküleri de istenir. Her desteğin ayrıca kendine özgü ek belgeleri vardır.
Kullanmak istediğim harcama kalemi Bakanlık listelerinde yoksa ne yapabilirim?
Bakanlık listelerinde (EK-9, EK-17, EK-19, EK-24, EK-31 vb.) yer almayan kalemler için Listeye Ekleme Talebi Başvuru Formu (EK-Ğ) ile ekleme talebinde bulunulabilir. Talep onaylanırsa ilgili kalem destek kapsamına girer.
Başvurular ne kadar sürede sonuçlanır?
Süre; desteğin türüne, dosyanın eksiksizliğine ve incelemeci kuruluşun iş yüküne göre değişir. Eksiksiz ve doğru hazırlanmış bir dosya, süreci belirgin şekilde hızlandırır.
Başvurum reddedilirse ne olur?
Eksik belge durumunda tamamlama imkânı tanınır; ret durumunda gerekçeye göre itiraz veya yeni başvuru değerlendirilebilir. En sık ret nedenleri; ön onay eksikliği, süre aşımı ve belge uyumsuzluğudur — doğru kurgulanmış bir başvuru dosyasıyla bu riskler büyük ölçüde ortadan kalkar.
dezztech ve uygunluk analizi
dezztech ne yapar?
dezztech, 10962 Sayılı Karar kapsamındaki hizmet ihracatı desteklerinde uzmanlaşmış bir devlet destekleri danışmanlığıdır. Uygunluk analizi, kapsama alım, ön onay yönetimi, başvuru dosyası hazırlığı ve süreç takibini uçtan uca yürütür.
Uygunluk analizi gerçekten ücretsiz mi?
Evet, tamamen ücretsizdir ve herhangi bir taahhüt gerektirmez. Formu doldurmanız, danışmanlık almanızı zorunlu kılmaz.
Sonuca ne kadar sürede dönüş alırım?
Formunuz uzman ekibimiz tarafından incelenir ve kısa süre içinde size özel bir ön değerlendirmeyle dönüş yapılır.
Analiz sonucu kesin uygunluk anlamına gelir mi?
Hayır. Analiz, paylaştığınız bilgilere dayalı bir ön değerlendirmedir. Kesin uygunluk, resmi kapsama alım başvurusu ve incelemeci kuruluşun değerlendirmesiyle netleşir.
Paylaştığım bilgiler güvende mi?
Evet. Formda paylaştığınız tüm bilgiler gizli tutulur, yalnızca ön değerlendirme amacıyla kullanılır ve üçüncü taraflarla paylaşılmaz.
Sektörüm sitede listelenmiyor. Yine de başvurabilir miyim?
Evet. Sitede öne çıkan 10 sektör, desteklerin en yoğun kullanıldığı alanlardır; ancak 10962 sayılı Karar'ın kapsamı daha geniştir. Uygunluk analizi formunu doldurun — sektörünüzün kapsama girip girmediğini birlikte değerlendirelim.
Danışmanlık ücretlendirmesi nasıl çalışıyor?
Ücretlendirme; şirketinizin büyüklüğüne, yararlanılacak destek sayısına ve sürecin kapsamına göre belirlenir. Ücretsiz uygunluk analizi sonrasında size özel bir teklif sunulur. Detaylar için info@dezztech.com adresinden veya iletişim formundan bize ulaşabilirsiniz.
Limit ve oranlar mevzuat değişikliklerine tabidir. Güncel değerler için ilgili
destek sayfasını inceleyiniz.